Mart 2020

Mart Aylarında

02 MART -1944 Edip Cansever’in yayımlanan ilk şiiri, İstanbul dergisinde.

04 MART -1995 Şair ve sinema yazarı Mustafa Irgat öldü. Aktör ve şair Cahit Irgat ile yazar, çevirmen ve İngiliz edebiyatı “duayen”imiz Mîna Urgan’ın oğluydu.

06 MART -1920 Ömer Seyfettin öldü.

08 MART -1944 Hüseyin Rahmi Gürpınar öldü.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü: Dünya Kadınlar Günü ya da Dünya Emekçi Kadınlar Günü her yıl 8 Mart’ta kutlanan ve Birleşmiş Milletler tarafından tanımlanmış uluslararası bir gündür. İnsan hakları temelinde kadınların siyasi ve sosyal bilincinin geliştirilmesine, ekonomik, siyasi ve sosyal başarılarının kutlanmasına ayrılmaktadır. Türkiye’de ise 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü ilk kez 1921 yılında “Emekçi Kadınlar Günü” olarak kutlanmaya başlandı. 8 Mart 1857 tarihinde ABD’’ninNew York kentinde 40.000 dokuma işçisi daha iyi çalışma koşulları istemiyle bir tekstil fabrikasında greve başladı. Ancak polisinişçilere saldırması ve işçilerin fabrikaya kilitlenmesi, arkasından da çıkan yangında işçilerin fabrika önünde kurulan barikatlardan kaçamaması sonucunda 120 kadın işçi can verdi. 8 Mart 1857 tarihindeki tekstil fabrikası yangınında ölen kadın işçiler anısına 8 Mart’ın “Internationaler Frauentag” (International Women’s Day – Dünya Kadınlar Günü) olarak anılması öneri oybirliğiyle kabul edildi.

11 MART –1892 Enis Behiç Koryürek doğdu.

11 MART –1962 Yusuf Ziya Ortaç öldü.

11 MART -1994 Ionesco öldü.

12 Mart İstiklal Marşı’nın Kabulü: Mehmet Akif Ersoy tarafından yazılan İstiklal Marşı’mızın kabul edilişinin 96. Yılı nedeniyle kutlanır. Türk Kurtuluş Savaşı’nın başlarında, İstiklâl Harbi’nin milli bir ruh içerisinde kazanılması imkânını sağlamak amacıyla Maarif Vekaleti, 1921’de bir güfte yarışması düzenlemiş, söz konusu yarışmaya toplam 724 şiir katılmıştır. Kazanan güfteye para ödülü konduğu için önce yarışmaya katılmak istemeyen Burdur milletvekili Mehmet Âkif Ersoy, Maarif Vekili Hamdullah Suphi’nin ısrarı üzerine, Ankara’daki Taceddin Dergahı’nda yazdığı ve İstiklal Harbi’ni verecek olan Türk Ordusu’na hitap ettiği şiirini yarışmaya koymuştur. Yapılan elemeler sonucu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 12 Mart 1921 tarihli oturumunda, bazı mebusların itirazlarına rağmen Mehmet Âkif’in yazdığı şiir coşkulu alkışlarla kabul edilmiştir. Mecliste İstiklâl Marşı’nı okuyan ilk kişi dönemin Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver olmuştur.

13 MART -1970 Adalet Cimcoz öldü.

14 MART -1604 Kınalızade Hasan Çelebi öldü.

14 MART -1941 Şair Metin Altıok doğdu.

15 MART -1971 Cevat Fehmi Başkut öldü.

15 MART -1981 Yaşar Nabi Nayır öldü.

16 MART -1989 Haldun Taner Öykü Ödülü’nü “Dışarıda Kötülük Vardı” adlı öyküsüyle Kürşat Başar, Ceyhun Atıf Kansu Şiir Ödülü’nü ise “Peryavşan” adlı kitabıyla Müslim Çelik kazandı.

17 MART -1978 Ceyhun Atuf Kansu öldü.

18 Mart Çanakkale Zaferinin Yıldönümü: Kahraman Mehmetçiğin 1915 yılında dünyanın en güçlü donanmalarına geçit vermeyerek yazdığı destanın yıl dönümü nedeniyle kutlanmaktadır. Birinci Dünya Savaşında, Çanakkale’ye 490.000’e yakın askerle gelen işgalci kuvvetler, 300.000’den fazla kayıp verdi. Buna karşılık Türk Ordusunun 315.000 askerinin 250.000 tanesi şehit oldu. O tarihe kadar eşi görülmemiş bir cephe olan Çanakkale, sonucunda toplamda yarım milyondan fazla insan genç yaşta hayatını kaybetti.

19 MART -1984 Yazar Kerime Nadir öldü.

20 MART -1971 Falih Rıfkı Atay öldü.

20 Mart Dünya Mutluluk Günü: Birleşmiş Milletler 2012 yılında 20 Mart tarihini “Uluslararası Mutluluk Günü” olarak ilan etmiştir. 193 katılımcının tümünün oyuyla alınan bu kararda hedef, insanların senede bir de olsa bir araya gelerek mutluluğu şölenlerle kutlamaları, kendilerini mutlu edecek minik de olsa tüm faktörleri hatırlamaları olarak belirlenmiştir.

21 MART -1942 Hüseyin Suat Yalçın öldü.

21 MART -1973 Âşık Veysel öldü.

21 Mart Nevruz Bayramı: Nevruz sözcüğü Farsça “nev” ve “ruz “sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelmiş olup yeni gün anlamına gelmektedir. Dünyanın en eski bayramlarından biri olarak ülkemizin içinde olduğu geniş coğrafyada kutlanan ve Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO) İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’nde yer almıştır.  21 Mart gece ile gündüzün eşit olduğu ve bundan sonra gündüzün uzayacağı gün dönümüdür. Nevruz, inanışa göre baharın ilk günü ve yıl başıdır. Kış aylarının bitip bahara erişilmesi nedeniyle şenlikler düzenlenir, çeşitli yemeklerden oluşan sofralar hazırlanır, oyunlar oynanır, boyalı yumurtalar yenir ve büyük ateşler yakılır, üstünden atlanır.

21 Mart Dünya Şiir Günü:İlk kez 1999 yılında UNESCO tarafından ilan edilen ve dünya çapında kutlanan Dünya Şiir Günü’nün amacı “farkındalık yaratmak ve ulusal, evrensel, bölgesel şiir hareketlerine taze bir enerji sağlamak”olarak nitelendiriliyor. Şiir okumayı, yazmayı, yayınlamayı teşvik etmeyi amaçlayan Dünya Şiir Günü, önceleri 5 Ekim’de kutlanırken 20. yüzyılın sonlarına doğru 15 Ekim’de kutlanmaya başlanmış. Uzun süredir 21 Mart’ta kutlanıyor.

21 Mart Dünya Down Sendromu Farkındalık Günü: Birleşmiş Milletler 10 Kasım 2011 tarihinde 21 Mart tarihini resmi Dünya Down Sendromu Günü olarak ilan etmiştir. 21 Mart günü (21/3) Down sendromlu insanlarda 21.ci kromozomun 3 tane olmasını simgeliyor. Dünya Down Sendromu Farkındalık Gününde, Down Sendromu hakkında toplumsal farkındalık yaratmak, Down sendromlu bireylerin ayrımcılık ve önyargıya maruz kalmasını önlemek, erken ve sürekli eğitimin önemine dikkat çekmek amaçlanıyor.
21 Mart Dünya Kukla Günü: 21 Mart tarihinde UNESCO çatısı altındaki UNIMA (Uluslararası Kukla Birliği) merkezinin tüm dünyadaki kuklacıların harekete geçerek kukla sanatının bir sanat formu olarak farkına varılmasını ve bu sanatın gücüne dikkat çekilmesini amaçlar. Dünya Kukla Günü artık Türkiye’de da kutlanıyor.

22 MART -1832 Goethe öldü.

22 Mart Dünya Çocuk Şiirleri Günü: Merkezi Belçika’nın Lieg kentinde bulunan Uluslararası Dünya Şiirleri Örgütü 1978 yılında; her yıl 22 Mart’ın Dünya Çocuk Şiirleri Günü olarak kutlayıp, değerlendirilmesini kararlaştırdı. Örgüt her yıl saptadığı değişik bir konuda şiir yazılması için dünya çocuklarına çağrıda bulunur. Dünya Çocuk Şiirleri Günü evrensel bir gündür. Yalnız ülkemizde değil Birleşmiş Milletlere üye tüm ülkelerde aynı gün kutlanır. Dinleri, dilleri, renkleri ayrı olan bütün dünya çocukları bu gün aynı duygularla aynı düşüncelerle dolu bir gün yaşarlar. Şiir bir yazın türüdür. Duyguların, izlenimlerin uyumlu bir ses ve söz düzeni içinde anlatımıdır. Ses ve söz güzelliğinin bir arada bütünleşmesine şiir denir. Şiir anlayışı çağdan çağa, ulustan ulusa, insandan insana değişir.

23 MART -1842 Stendhal öldü.

23 MART -1876 Ziya Gökalp doğdu.

27 MART -1889 Yakup Kadri Karaosmanoğlu doğdu.

27 MART -1945 Halit Ziya Uşaklıgil öldü.

27 Mart Dünya Tiyatro Günü: Her yıl 27 Mart günü ITI merkezleri ve dünya çapında tiyatro grupları tarafından kutlanmaktadır. Pek çok ulusal ve uluslararası etkinlik kutlamalarda yer almaktadır. En önemli etkinliklerden biri, dünya çapında başarı kazanmış bir tiyatro oyuncusu, yönetmeni veya yazarın yazdığı evrensel bildirgedir. İlk bildirge 1962’de Jean Cocteau (Fransa) tarafından yazılmıştır.

29 MART –1868 Maksim Gorki doğdu.

29 MART -1883 Memduh Şevket Esendal doğdu.

29 MART -1966 Aptullah Ziya Kozanoğlu öldü.

29 MART -1984 İlhami Bekir Tez öldü.

29 MART -1984 Gazeteci Ömer Sami Coşar öldü.

29 MART -1988 Şair Emin Ülgener öldü.

30 MART -1956 Mithat Cemal Kuntay öldü.

31 MART -1809 Nikolay Vasilyeviç Gogol doğdu.