Şubat- 8 Mart 2022

Ekono-minik

Melis Tezcan

Ülkemiz sürekli risklerini artırıyor. Türkiye’ye dış kaynak girişi düşüyor, hatta tam tersine mevcutlar da çıkıyor. Türkiye’nin dış kaynak bulamadığı bir dönemde yetersiz iç kaynaklarla büyümesi ise çok zor. Rezervleri kullanmamız beraberinde riskleri arttırdı. Risk artışı da kur yükselişini getirdi. Rezervleri kullanmak yerine zamanında faizi artırsaydık hem rezervler yerli yerinde duracaktı hem de kur buralarda olmayacaktı. Borçlarımızı ödemek için yapacağımız yeni borçlanmaların yüksek maliyeti, döviz satışı ile alisi arasındaki kur farkı, kaybolan güven derken bu hatanın bedeli gerçekten ağır olacak!

Şimdi Rusya’nın, Ukrayna’yı işgalinin ekonomiye yansımasına bakalım. Avrupa Birliği, ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Fransa, İtalya ve müttefik ülkeler tarafından bazı Rus bankalarının SWIFT sisteminden çıkarılması yönünde karar alınmış bulunuyor. Dikkat edilecek olursa Rus bankalarının tamamının değil bazılarının bu sistemin dışına çıkarılması söz konusu. Bu şekilde bir ayrımın Avrupa’nın Rus doğalgazına olan bağımlılığından kaynaklandığını söyleyebiliriz. Bir başka ifadeyle İran’a uygulanan tam dışlama, Rusya’ya gelince, Avrupa’nın çıkarı zedelenmesin diye, kısmi dışlama olarak uygulamaya konmuş oluyor. SWIFT işlemlerinin yüzde 1’den fazlasının Rusya kökenli olduğu dikkate alınırsa böyle bir kısmi uygulamada bile Rusya’nın önemli ölçüde etkileneceği tahmin edilebilir. Türkiye ekonomisi bu gerginliğe kötü zamanda taraf olmuştur. Kur yükseliyor, bu enflasyonu daha da yukarıya itecek. Çünkü ithal maliyetlerimiz hızla artıyor. Sadece kurdaki yükseliş değil doğalgaz ve petrol fiyatlarındaki yükseliş de ekonomimize darbe vuracak. Yılbaşında 76 dolar olan ham petrolün varili bugün 103 dolar dolayında bulunuyor. Bir zamanlar Brent petrolün varil fiyatındaki her 10 dolarlık artış cari açığa 1 milyar dolarlık yük getiriyor diye hesaplanmıştı. Bu hesap değişmemişse şu ana kadar olan değişme böyle kalırsa cari açığa bir yılda 3 milyar dolar tutarında ek getirecek. Bir başka sorun turizm gelirlerinde karşımıza çıkacak.